NAUPAR legt uit I Hoe bepaal je een mooie route?

Hoe bepaal ik een route tijdens vaartocht

Een mooie route varen heeft met meer dan alleen het gewenste vaargebied en de te bezoeken havensteden te maken. Zo is niet alleen het weer, maar ook de windrichting en koers bijvoorbeeld ontzettend belangrijk bij het uitstippelen van een route. Komt de wind schuin van voren, van de zijkant (halve wind) of vanachter (voor de wind)? En hoe stelt u de zeilen hier correct op af? Al deze zaken zijn relevant bij het bepalen van een mooie route voor een geslaagde zeiltrip.

Vaargebieden en havensteden

De schepen van NAUPAR varen over het IJsselmeer, Markermeer, Waddenzee en Friese meren. Langs deze vaargebieden liggen de leukste havenplaatsen, die jullie tijdens een weekendje weg, vakantie of midweek kunnen bezoeken. Op deze handige Suydersee kaart zie je de vaargebieden, havenplaatsen, routes en afstanden. Op de kaart zie je ook de minimale reistijden als je op de motor vaart. Houd er rekening mee dat zeilen aanzienlijk meer tijd kost. Als je gaat boeken bepaalt hoe lang je gaat varen en de vertrekhaven, waar je heen kunt varen. Wil je bijvoorbeeld in een weekend de Waddenzee verkennen, dan kun je het beste vanuit Harlingen of Makkum vertrekken, omdat deze vertrekhavens dicht bij de Waddenzee liggen. Heb je echter een week de tijd, dan kun je ook prima starten vanuit Lelystad, Enkhuizen of Kampen.

Flexibiliteit

Wellicht hebben jullie al bepaalde bestemmingen op het oog i.v.m. met een museumbezoek, wandeltocht of strandbezoek. Deze wensen kunnen jullie bij het aan boord stappen bespreken met de schipper en de bemanning probeert dan zoveel mogelijk rekening te houden met jullie wensen tijdens de zeiltocht. Wat er werkelijk mogelijk is, hangt uiteraard af van de wind- en weersomstandigheden. Blijf dus flexibel in je planning, want de daadwerkelijke route bespreek je dagelijks met de schipper.

Hoe bepaal je dan de route tijdens zeiltocht?

Elke dag voor vertrek kijken jullie samen met de schipper tijdens het palaver (overleg op een schip) naar het weer, de windrichting en eventueel de getijde als jullie op het Wad gaan varen. Daarna wordt de vaarkaart erbij gepakt en stippelen jullie de route uit die past bij jullie wensen, gewenste vaartijd en weersomstandigheden. Hóe jullie precies bij die havensteden komen en welke route je daarvoor moet varen, is afhankelijk van de windrichting en de te bepalen koers.

De windrichting

Tijdens het varen kun je niet altijd zo maar van A naar B varen, omdat je o.a. rekening moet houden met de windrichting. De wind kan namelijk uit ‘de verkeerde hoek’ waaien en komt dan recht uit de havenplaats waar jullie graag heen willen varen. Op zo’n moment kunnen jullie er voor kiezen eerst naar een andere bestemming varen, die gunstiger ligt ten opzicht van de windrichting. En dan varen jullie de volgende dag bij een andere koers of windrichting alsnog naar deze bestemming. Of jullie gaan de uitdaging aan en laveren al zigzaggend naar de plaats van bestemming die tegen de wind in ligt. Houd er bij deze route wel rekening mee dat de vaartocht door het laveren wel 2 keer zo lang kan duren. Maar dat moet voor echte zeilers geen probleem zijn.

Waar komt de wind vandaan?

De schipper weet uiteraard waar de wind vandaan komt en kan jullie dit tijdens het palaver vertellen. Wil je het liever zelf ontdekken? Kijk dan eens goed om je heen; de kans is groot dat je al aan de bomen, struiken en vlaggen in de omgeving kunt zien uit welke hoek de wind waait. Werp ook een blik op de golven, die vertellen je vaak genoeg. Of raadpleeg een handige app zoals Windfinder. Je kunt met deze app niet alleen op de dag van varen zien wat voor wind er waait, maar krijgt een voorspelling voor de komende dagen, zodat jullie daar bij het plannen van de route voor het gehele uitje al rekening mee kunnen houden.

De verschillende koersen

Bij het uitzetten van de route houden jullie ook rekening met de koers. Een koers is de richting van het schip ten opzichte van de wind. Met een zeilschip kun je verschillende koersen varen. Komt de wind van achteren, dan noemen we dat "voor de wind". Maar de wind kan ook van de voorkant, zijkant of schuin van achteren komen. Hier hebben we allemaal benamingen voor:

  • Hoog aan de wind > De wind komt schuin van voren
  • Ruime wind > De wind komt van schuinachter
  • Halve wind > De wind komt van de zijkant
  • Voor de wind > De wind komt van achter

Tenslotte, de tips nog even op een rij

  • Bekijk vantevoren waar je graag heen wilt varen en bespreek jullie wensen met de schipper als je aan boord stapt.
  • Kijk samen met de schipper tijdens het palaver naar het weer en de windrichting
  • Bespreek hoe lang jullie maximaal willen varen, de vaartijd wordt bepaald door de windkracht en de afstand die jullie afleggen.
  • Bepaal daarna samen de bestemming en de route die jullie gaan varen
  • Go with the flow! Houd bij de routeplanning altijd rekening met onverwachtse omstandigheden (brugtijden, een sluis, getijde, wind, vaarafstand). Er zijn zoveel verschillende elementen die jullie route uiteindelijk bepalen. Een beetje flexibiliteit en improviseren is handig. Dat maakt het zeilen nou juist zo leuk en avontuurlijk.

Zelf een mooie tocht varen?

We helpen graag. Vraag vrijblijvend een offerte aan of maak snel en eenvoudig een afspraak met een van onze medewerkers. Heb je al een keuze voor een schip gemaakt? Bekijk dan met behulp van de uitleg op onze servicepagina Hulp bij het zoeken naar beschikbare schepen of het schip van jullie keuze beschikbaar is.

Meer lezen?

Verschil bakboord – stuurboord I De 5 meest gebruikte knopen aan boord I Zo kun je droogvallen met een platbodem I Hoe kies ik het juiste schip? I Tips voor organiseren uitje I Verschil boot – schip I Het verschil tussen IJsselmeer en Markermeer I Het ontstaan van het IJsselmeer I De geschiedenis van de chartervaart I Verschillende typen schepen